RSS

Tách hậu quả tai nạn giao thông để xử án?

14 Tháng 11

Giải quyết án tai nạn giao thông mà các bên đều có lỗi trực tiếp gây ra tai nạn, các cơ quan tố tụng không thống nhất trong việc định tội, định khung hình phạt:

Có nơi dựa vào hậu quả chung, có nơi lại tách hậu quả ra để xác định trách nhiệm của từng người…

Hai bên có lỗi gây ra tai nạn ngang nhau nhưng chỉ có một bên bị thiệt hại, xử cả hai hay chỉ xử bên không bị thiệt hại?

Đầu năm 2011, HVT chạy xe tải trên quốc lộ 1A với tốc độ khoảng 40 km/giờ. Đến một ngã tư giao nhau ở huyện Bình Chánh (TP.HCM), do không làm chủ tốc độ, xe của T. đã đụng vào một chiếc xe máy chở ba đang phóng nhanh cố vượt qua ngã tư. Hậu quả là NVH, người điều khiển xe máy bị thương tật 66%, hai người ngồi sau xe máy chết tại chỗ.

Tách hậu quả để xử lý ?

Vào cuộc, cơ quan điều tra Công an huyện Bình Chánh xác định trong vụ tai nạn này, lỗi của T. và H. là ngang nhau. Từ đó, VKS huyện đã truy tố T. về tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ theo khoản 3 Điều 202 BLHS (mức hình phạt từ bảy năm đến 15 năm tù) vì làm chết hai người và một người bị thương với tỉ lệ thương tật 66%. Còn với H., VKS truy tố theo khoản 2 (mức hình phạt từ ba năm tù đến bảy năm tù) vì cho rằng H. chỉ phải chịu trách nhiệm về hậu quả hai người chết, không phải chịu trách nhiệm về phần thương tật 66% của bản thân.

Tuy nhiên, gần đây hồ sơ vụ án này đã bị TAND huyện Bình Chánh trả lại với lý do là cần phải truy cứu trách nhiệm hình sự của cả T. và H. theo khoản 3 vì không thể tách hậu quả chung của vụ tai nạn ra để xử lý với từng người.

Vụ khác, NT lái xe công nông chạy trên đường liên thôn ở một huyện tại Quảng Bình. Đến đoạn đường hẹp, T. đã để bánh xe lấn qua tim đường. Cùng lúc đó, VTK đi xe máy ngược chiều lại với tốc độ nhanh. Do trời tối, nhìn không rõ nên K. đã đâm vào phía bên trái xe công nông và bị thương tật 48%.

Trong vụ này, cơ quan điều tra cũng xác định cả T. và K. đều có lỗi gây ra tai nạn ngang nhau. Tuy nhiên, cơ quan điều tra chỉ khởi tố T. về tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ theo khoản 1 Điều 202 BLHS (làm bị thương một người trên 31%, mức hình phạt là phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến năm năm). Còn với K., cơ quan điều tra cho rằng không phải chịu trách nhiệm hình sự vì không gây thương tích cho người khác.

Cần hướng dẫn thống nhất

Về mặt pháp lý, ở vụ án thứ hai nói trên, nếu hiểu theo cách không thể tách hậu quả chung ra để xử lý đối với từng người thì K. cũng sẽ phải bị khởi tố bởi hậu quả chung của vụ tai nạn là một người bị thương tật 48%. Tuy nhiên, việc này lại gây băn khoăn: Liệu có vô lý khi bắt K. phải chịu trách nhiệm hình sự về thương tật của chính mình?

Theo một thẩm phán Tòa Hình sự TAND TP.HCM, đã có nhiều vụ tai nạn giao thông gây tranh cãi như trên với hai luồng quan điểm trái ngược.

Theo luồng quan điểm thứ nhất, lỗi của người gây ra tai nạn giao thông là lỗi vô ý với hậu quả. Hành vi trái pháp luật của các bên điều khiển phương tiện giao thông cùng gây ra tai nạn trong vụ án không phải là đồng phạm. Do đó có thể chia tách hậu quả của vụ án có liên quan đến hành vi phạm tội của từng người để xác định trách nhiệm hình sự. Mặt khác, phần thiệt hại về sức khỏe hoặc tài sản mà do người điều khiển phương tiện giao thông đường bộ tự gây ra cho mình cần phải được tách ra để loại trừ trách nhiệm hình sự cho họ.

Trái lại, luồng quan điểm thứ hai cho rằng không thể chia tách hậu quả chung của vụ án để loại trừ trách nhiệm hình sự vì sẽ đánh giá không đúng tính chất, mức độ nguy hiểm dẫn đến việc định tội, khung hình phạt không đúng. Đúng là trong các vụ án tai nạn giao thông không có đồng phạm nhưng các bên đều phải chịu chung trách nhiệm trước hậu quả chung. Việc chia tách hậu quả chung để định tội, định khung hình phạt đối với từng bên là không hợp lý, thiếu tính công bằng…

Trước hai cách hiểu trên, vị thẩm phán này cho rằng để các cơ quan tố tụng áp dụng thống nhất, tránh tình trạng hồ sơ bị trả tới trả lui hoặc án của tòa cấp dưới bị tòa cấp trên hủy, sửa thì rất cần có hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao.

Lỗi trong án tai nạn giao thông

Theo nhiều chuyên gia, lỗi của người phạm tội theo Điều 202 BLHS là lỗi vô ý với hậu quả xảy ra. Khi giải quyết loại án này, các cơ quan tố tụng phải xác định người nào có lỗi trực tiếp, lỗi chính, là nguyên nhân chính gây ra tai nạn (còn gọi là lỗi hình sự) như phóng nhanh, vượt ẩu, lấn trái… để truy cứu trách nhiệm hình sự. Trong án tai nạn giao thông còn có lỗi hành chính, chẳng hạn không đội mũ bảo hiểm, không có bằng lái xe… Những lỗi này không phải là nguyên nhân trực tiếp gây ra tai nạn nên không thể căn cứ vào đó để truy cứu trách nhiệm hình sự của người vi phạm.

Đáng chú ý, BLHS không quy định về khái niệm “lỗi hỗn hợp” nhưng trong thực tiễn xét xử, các cơ quan tố tụng vẫn vận dụng, ghi nhận khi gặp trường hợp các bên đều có lỗi trực tiếp gây ra tai nạn.

Chỉ xem xét nếu gây thiệt hại cho người khác

Không thể buộc người vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ phải chịu trách nhiệm hình sự về thiệt hại gây ra cho chính mình. Bởi theo khoản 1 Điều 202 BLHS thì chỉ người điều khiển phương tiện giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông gây thiệt hại tính mạng hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng cho sức khỏe, tài sản của người khác mới phải chịu trách nhiệm hình sự. Chẳng hạn, một người lái xe phóng nhanh, vượt ẩu, không kiểm soát được tay lái tự gây tai nạn cho chính mình thì họ có bị thương đến cỡ nào cũng không bị xử lý hình sự.

Kiểm sát viên NGUYỄN ANH ĐỨC, TP Đồng Hới, Quảng Bình

Dựa vào lỗi để xử lý

Theo tôi, bất kỳ vụ tai nạn giao thông nào cũng phải dựa trên lỗi của người gây ra tai nạn làm căn cứ xử lý chứ không thể tách hậu quả để quy buộc trách nhiệm. Nguyên tắc trong việc xử lý hình sự bao giờ cũng phải xuất phát từ nguyên nhân dẫn đến hậu quả. Vì vậy, trong tai nạn giao thông, người vi phạm lỗi nặng hơn phải bị truy tố xét xử với mức hình phạt cao hơn người chỉ vi phạm lỗi nhẹ hơn.

Luật sư TRẦN CÔNG LY TAO, Đoàn Luật sư TP.HCM

Hoàng Yến

Theo: Tạp chí Pháp luật TP.HCM online

About these ads
 

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
Theo dõi

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 62 other followers

%d bloggers like this: