RSS

Thay đổi yêu cầu kháng cáo theo hướng nào?

22 Mar

Theo luật, người kháng cáo có quyền thay đổi, bổ sung yêu cầu kháng cáo ngay tại phiên tòa nhưng không được làm xấu đi tình trạng của bị cáo.

Có ý kiến cho rằng không nên giới hạn phạm vi thay đổi, bổ sung yêu cầu kháng cáo vì trách nhiệm của tòa phúc thẩm là phải xem xét toàn diện vụ án…

Trước đây, Trần Xuân Vĩnh muốn xin việc cho bạn vào làm việc tại một công ty phế liệu. Được một bảo vệ của công ty phế liệu mách nước rằng “muốn vào làm thì phải lấy lòng ông T.” (nhân viên Phòng Nhân sự), Vĩnh về bàn với đám bạn là sẽ mời ông T. đi nhậu, sau đó Vĩnh giả bộ say đánh ông T. để người bạn đang muốn xin việc vào can ngăn, bênh vực nhằm “ghi điểm” với ông T.

Lúc đầu yêu cầu tăng án, sau đòi đổi tội danh

Đúng kế hoạch, ngày 23-8-2010, Vĩnh cùng đám bạn tới công ty ông T. thu mua phế liệu rồi rủ ông T. đi nhậu. Khổ một nỗi là sau khi đã ngà say và cà khịa với ông T., thay vì đánh giả thì cả nhóm lại lao vào… phang thật khiến ông T. bị thương tật 13% vĩnh viễn.

Sau đó cả nhóm của Vĩnh bị khởi tố, truy tố về tội cố ý gây thương tích. Xử sơ thẩm, TAND thị xã Dĩ An (Bình Dương) lần lượt tuyên phạt các bị cáo từ hai đến ba năm tù. Không đồng tình, ông T. kháng cáo yêu cầu tăng hình phạt đối với các bị cáo và yêu cầu tăng mức bồi thường thiệt hại.

Tại phiên xử phúc thẩm, ông T. đã thay đổi yêu cầu kháng cáo. Ông cho rằng tòa sơ thẩm không xem xét trách nhiệm của người bảo vệ đã “mách nước” cho Vĩnh là bỏ lọt tội phạm và người phạm tội. Đồng thời, việc các bị cáo dùng vỏ chai bia đập vào đầu ông rất nguy hiểm, có thể khiến ông tử vong nên phải xử họ về tội giết người mới đúng.

Theo TAND tỉnh Bình Dương, trước đây nạn nhân chỉ kháng cáo yêu cầu tăng hình phạt và tăng mức bồi thường thiệt hại. Nay nội dung thay đổi khác hoàn toàn so với đơn kháng cáo ban đầu. Yêu cầu thay đổi nội dung kháng cáo của nạn nhân là vượt yêu cầu kháng cáo ban đầu, nằm ngoài phạm vi xét xử phúc thẩm. Vì vậy, tòa chỉ xem xét về mức hình phạt và mức bồi thường thiệt hại. Sau khi xem xét, tòa đã quyết định y án sơ thẩm.

Không được làm xấu đi tình trạng của bị cáo

Từ vụ việc này, một vấn đề pháp lý đặt ra là trong vụ án hình sự, người tham gia tố tụng như bị cáo, người bị hại… được quyền thay đổi nội dung kháng cáo tại phiên tòa phúc thẩm tới đâu?

Thẩm phán Phạm Công Hùng (Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại TP.HCM) cho biết theo Điều 238 BLTTHS hiện hành thì người kháng cáo có quyền thay đổi, bổ sung yêu cầu kháng cáo ngay tại phiên tòa nhưng không phải toàn quyền thay đổi. Mọi thay đổi phải đảm bảo một quy tắc là không làm xấu đi tình trạng của bị cáo. Do đó, việc TAND tỉnh Bình Dương không chấp nhận yêu cầu thay đổi nội dung kháng cáo của nạn nhân trong vụ án trên là hoàn toàn đúng.

Đồng tình, luật sư Hoàng Cao Sang (Đoàn Luật sư TP.HCM) phân tích thêm: Các nội dung thay đổi không thể đi quá xa so với nội dung kháng cáo ban đầu vì có thể sẽ làm ảnh hưởng tới vấn đề chuẩn bị bào chữa cũng như tranh tụng tại tòa của phía bên kia.

Kiểm sát viên cao cấp Võ Văn Thêm (Viện Phúc thẩm III VKSND Tối cao) cũng cho rằng nếu tòa phúc thẩm chấp nhận yêu cầu thay đổi kháng cáo một cách tùy tiện thì nhiều khi quyền lợi hợp pháp của bị cáo sẽ bị xâm phạm. Chẳng hạn với thay đổi nội dung kháng cáo từ tội nhẹ sang tội nặng hơn, giả sử trong tội nặng hơn đó, bị cáo bị lọt vào khung hình phạt có mức án cao nhất đến tử hình thì bắt buộc phải có luật sư cho bị cáo. Điều này sẽ không thể đáp ứng được ngay tại phiên tòa phúc thẩm…

Không cần giới hạn?

Trao đổi với chúng tôi, cũng có ý kiến cho rằng một khi luật đã cho phép người kháng cáo có quyền thay đổi, bổ sung nội dung kháng cáo ngay tại phiên tòa phúc thẩm thì cũng không nên giới hạn phạm vi làm gì.

Theo một thẩm phán TAND huyện Hóc Môn (TP.HCM), tòa phúc thẩm cần xem xét toàn diện vụ án nên việc thay đổi dù nằm ngoài yêu cầu ban đầu và bất lợi cho bị cáo thì vẫn nên giải quyết. Bởi lẽ bản án là kết quả của một quá trình xét hỏi, tranh luận, nhận định nên không phải mọi thay đổi đều được chấp nhận.

Phải lưu tâm

Về mặt tố tụng, mọi thay đổi yêu cầu kháng cáo làm xấu đi tình trạng của bị cáo đều không được chấp nhận. Tuy nhiên, tòa phúc thẩm vẫn nên lưu tâm về nội dung. Ví như trường hợp nạn nhân T. thay đổi kháng cáo là yêu cầu xem lại tội danh thì tòa phúc thẩm không chấp nhận và xét xử theo hướng xem xét mức hình phạt như nội dung kháng cáo ban đầu. Nhưng nếu thấy bị cáo có dấu hiệu phạm tội khác và bỏ lọt tội phạm, tòa phúc thẩm vẫn tuyên y án nhưng phải kiến nghị lên cấp giám đốc thẩm sửa sai.

Thẩm phán PHẠM CÔNG HÙNG,
Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại TP.HCM

Thay đổi có nguyên tắc

Tránh làm xấu đi tình trạng của bị cáo cần được hiểu cụ thể như sau: Yêu cầu thay đổi, bổ sung nội dung kháng cáo không được theo hướng tội danh nặng hơn so với bản án sơ thẩm; không được tăng hình phạt hoặc áp dụng tình tiết nặng hơn so với án sơ thẩm; không được phạt bổ sung.

Kiểm sát viên cao cấp VÕ VĂN THÊM,
Viện Phúc thẩm III VKSND Tối cao

Chưa nên bỏ

Thực tế trình độ pháp luật của dân ta còn chưa cao nên việc kháng cáo một đằng, về sau ra tòa được giải thích pháp luật thì thay đổi là điều dễ hiểu. Bởi vậy không nên hủy bỏ quyền thay đổi yêu cầu kháng cáo. Nhưng cũng nên có hướng dẫn cụ thể hơn về giới hạn thay đổi yêu cầu của người kháng cáo tại phiên tòa.

Luật sư TRẦN NGỌC QUÝĐoàn Luật sư TP.HCM

Dương Hằng

Theo: Tạp chí Pháp luật TP.HCM online

 

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: